اتصالات (پیچ ها)

تعریف :
پیچ سطح شیب داری است که یک محور یا استوانه را دور می زند . وقطعات چوبی یا فلزی را به یکدیگر متصل می کند .به شیارهای مارپبچی درون پیچ و مهره رزوه می گویند . همچنین از پیچ ها معمولا برای اتصالاتی استفاده می شود که نیاز به باز و بسته شدن داشته باشند (برخلاف میخ ، چسب یا جوش که اتصالی دائمی هستند و به سختی از یکدیگر جدا می شوند .)
پیچ ها را می توان به دو صورت کلی تقسیم نمود :
۱)پیچ های خودکار :
نوعی از پیچ ها هستند که برای ثابت شدن در قطعه مورد اتصال نیازی به مهره ندارند ، درون کار فرو می روند و نوک آن ها معمولا مانند میخ تیز است و حتی می تواند قطعه مورد اتصال را سوراخ کنند . مانند پیچ سرمته ای یا پیچ چوب و … (که این نوع پیچ ها بیشترین کاربرد را در صنایع چوبی دارند .) در ادامه بیشتر به تشریح این گونه پیچ ها می پردازیم .
۲)پیچ های ساده (غیر خودکار)
این نوع پیچ ها برای ثابت شدن نیاز به مهره دارند و برای استفاده از این نوع پیچ ها حتما باید محل اتصال از قبل باید مته زنی شود و محل دسترسی به دو طرف (سر پیچ و مهره) برای آچارکشی مهیا باشد . سر این نوع پیچ ها معمولا شش گوش ، آلن ، اتاقی و… می باشد .
مواد اولیه ساخت پیچ ها : جنس پیچ ها می تواند از فلز ، چوب یا پلاستیک باشد . اما پرمصرف ترین مواد در تولید این نوع اتصالات فولاد می باشد . همچنین انواعی از فولاد زنگ نزن (استنلس استیل) که در صنایع دریایی ، غذایی یا مکان های مرطوب و شرجی مورد استفاده قرار می گیرد . یکی از مهمترین نکاتی که در تولید پیچ ها باید به آن توجه داشت نوع و جنس مواد اولیه می باشد . جنس و نوع مواد اولیه نه تنها در کیفیت این نوع اتصالات تاثیر می گذارد بلکه در قیمت تمام شده آن ها نیز تاثیر گذار می باشد . نوع مفتول فولادی که در پیچ استفاده می گردد و باید قابلیت فرم پذیری سرد را داشته باشد . این نوع فولادها معمولا از فولاد ساختمانی ومعمولی گران تر می باشد و دلیل آن این است که در فولاد های با قابلیت فرم پذیری سرد ، سعی می شود تا حباب های ریز هوا به حداقل برسد و سطح و مقطع مفتول به صورت یکنواخت تر و همگن تر باشد تا در هنگام تولید سطح قطعات تولیدی بدون ترک و خلل و فرجی باشد .

A . قطر کوچکتر : عبارت از قطر های داخلی یا هسته مرکزی پیچ می باشد که تحت تراش قرار نگرفته است .
B . قطر بزرگتر : عبارت است از قطر اصلی و خارجی پیچ است که می توان آن را توسط کولیس اندازه گیری نمود .
C . گام پیچ : عبارت از مقدار طولی است که پیچ در یک دورگردش بالا یا پایین ممی رود . این طول مساوی فاصله دو دنده مجاور هم در یک پیچ یک راهه می باشد .
D . طول پیچ : قسمت استوانه ای شکل پیچ است که در زیر سرپیچ قرار دارد معمولا طول پیچ با قطر آن تناسب دارد .
E . سرپیچ : قسمت آچار خور پیچ که به اشکال مختلفی (دوسو ، چهارسو ، شش گوش ، اطاقی و …) موجود می بلشد .
F . خلاصی پیچ : (در بعضی از پیچ ها) قسمتی که رزوه نشده و به صورت استوانه ای مخروطی می باشد .
مقاومت مکانیکی پیچ
انتخاب رده مکانیکی مناسب برای هر اتصال بستگی به نیرو های وارد بر پیچ و طراحی ابعاد پیچ دارد و علاوه بر آن باید به نکات زیر توجه کرد :
۱) اگر بخواهیم ابعاد پیچ کوچکتر شود می بایست از پیچ های با رده مقاومت بالاتری استفاده نمود .
۲) انتخاب پیچ با رده مقاومت بالاتر بستگی به جنس قطعه ای که زیر پیچ و مهره قرار می گیرد دارد .
۳) پیچ ها با رده مقاومت بالا دارای تغییر طول کمتری هستند بنابراین قابلیت جذب انرژی کمتری در حالت های بحرانی دارند که اصطلاحا شکننده هستند .(کربن بالا) بنابراین با اضافه کردن مقاومت و طول پیچ ، ضربات ناشی از بارهای ناگهانی را باید در نظر گرفت .
۴) هنگام طراحی پیچ ها باید به شرایط ویژه از قبیل نرمش در درجه حرارت پایین ، داشتن مقاومت کافی در برابر حرارت بالا و یا خوردگی توجه نمود . (درجه حرارت مجاز برایپچ های استاندارد بین ۵۰- تا۳۰۰+ درجه سانتی گراد می باشد .)
۵) دریک اتصال پیچ و مهره ، نیرویی که به پیچ وارد می شود می تواند در جهت طول پیچ (نیروی کششی) و یا در جهت عمود بر پیچ (نیروی تنش برشی) باشد. در تنش های نیروی کششی این نیرو در رزوه ها تمرکز پیدا می کند .
۷) در زمان بستن و سفت کردن پیچ ، نیرویی که به پیچ وارد می شود باعث کشیدگی آن شده و نیروی گیرش در پیچ ذخیره می شود . اگر در زمان اعمال بار به روی قطعه ، نیروی بار اعمال نشده و نیرویی که قبلا به عنوان گیرش ذخیره شده از حد آلاسیته ی پیچ بیشتر باشد سبب بریدن و شکستگی پیچ خواهد شد .
۸) در زمان سفت کردن پیچ بهتر است که پیچ ثابت باشد و مهره چرخانده شود تا از اعمال گشتاور پیچشی که ناشی از اصطکاک می باشد به پیچ جلوگیری شود .
۹) تاثیر سفت کردن پیچ در اتصال بدین صورت است که ، زمانی که ما پیچ را سفت می کنیم در حقیقت نیرو هایی را تحت بار به پیچ وارد می شوند را به سطح مورد اتصال انتقال می دهیم ، به عبارتی می توان گفنت هر چه پیچ سفت تر باشد نیروی بار به روی پیچ کمتر و بیشتر در سطح منتقل می شود ، ولی در عوض نیروی پیش تنیده شده بیشتری در پیچ ذخیره می شود که باعث کشیدگی بیشتر خواهد شد .
۱۰) پیچ های رزوه درشت برای کاربردهای عمومی استفاده می شوند که ثابت هستند و در معرض ارتعاشات نسیتند . مانند : (ساخت دکوراسیون ، مبلمان ، پنل های دیواری و …) پیچ های رزوه ریز بیشتر در مصارف در معرض ارتعاشات قرار دارند و یا متحرک هستند استفاده می شوند . مانند :(هواچیما ، ماشین ، حمل و نقل ریلی و …)
۱۱)اگر محلی را برای اتصال پیچ سوراخ کردید و قرار است پیچ و مهره شود چون لبه این سوراخ ها ممکن است تیز و پلیسه دار باشد بهتر است از واشر استفاده شود ، چون فرورفتن سر پیچ در محل اتصال باعث افزایش تمرکز تنش می گردد.
۱۲) قطر درونی پیچ های رزوه شده (قطر کوچکتر) نباید کمتر از۶۰% و بیشتر از ۹۰% ضخامت رزوه شده بیرونی (قطربزرگتر) را تشکیل می دهد.
۱۳) برای مته زنی پیچ های تمام رزوه و یا نیم رزوه چوبی در چوب های نرم و یا سخت قطر مته در هر دو مورد باید میانگین قطر درونی (قطر کوچکتر) پیچ باشد .
۱۴) برای استفاده از پیچ ها می توان آن ها را به صورت محوری یا جانبی بارگیری نمود همچنین می توان ترکیبی از محوری و یا جانبی مورد استفاده قرار داد .
۱۵) استفاده از پیچ ها به روی لبه ها و یا در کنار ه های اوراق چوبی مناسب نیستند .
۱۶) استحکام و گیرایی پیچ در انواع مختلف چوب به ترتیب استقامت بالاتر(۱- تخته لایی ها ۲- چوب خام ۳-او اس بی ها ۴- اچ دی اف ها ۵- نئوپان ها ۶- ام دی اف ها ۷- فیبرها)
۱۷) از پیچ های ضدآب یا (استنلیس استیل) در مصارفی که در معرض آب و یا رطوبت بالایی قرار دارند استفاده می گردد . (این نوع پیچ ها باید استاندارد ضدآب بودن را در گواهی نامه کارخانه تولید کننده داشته باشد .
۱۸) از پیچ های خودکار تمام رزوه ای در مصارفی که لازم است سر پیچ (تماما یا قسمتی از آن ) وارد محل اتصال گردد استفاده می گردد .
۱۹) یکی دیگر از مزایای پیچ های نیم رزوه یا تعلیقی ، استحکام در سر پیچ و مقاومت بالاتر برای نبریدن این گونه پیچ ها در مصارفی که احتیاج به استحکام و تحت تنش قرار گرفتن در سر پیچ می باشد را دارند.
۲۰) برای استفاده از پیچ های (کربن بالا) در محل هایی ثابت هستند و محل اتصال سفت می باشد بهتر است مته زنی گردد .

Leave a Comment